Hier vindt u alle informatie rondom Corona klik hier
Zorginhoudelijke indicatoren
Zorginhoudelijke indicatoren

Zorginhoudelijke indicatoren

De kwaliteit van onze professionele verpleeghuiszorg is in verschillende thema’s uit te drukken. Elk thema zegt iets over een deel van het zorgproces.

Een professioneel beeld

In de zorg binnen verpleeghuizen zijn er vier thema’s waarover zeker moet worden gerapporteerd. Dit zijn:

  • Medicatieveiligheid
  • Decubituspreventie (het voorkomen van doorliggen)
  • Het gemotiveerd gebruik van vrijheid beperkende maatregelen
  • Het vooruitkijken naar het verloop van het ziekteproces. Waarbij bewoner, familie, arts en zorg samen keuzes bespreken en vastleggen.

Deze thema’s zijn van belang omdat dit thema’s zijn die over de verschillende onderdelen van het zorgproces wat zeggen. In totaal geeft dit een beeld van de kwaliteit van de zorgverlening vanuit het professionele perspectief.

Wij vinden het belangrijk om zicht te hebben op de kwaliteit van zorg, maar wel op zo’n manier dat onze professionals geen extra administratieve handelingen hoeven te verrichten. We kiezen daarom bewust om niet apart alle basisindicatoren uit het kwaliteitskader te registreren, zolang we dit niet gemakkelijk uit de zorg- of behandeldossiers kunnen halen. Wel scholen we aandachtsvelders twee keer per jaar. Deze aandachtsvelders hebben we bijvoorbeeld voor de thema’s: probleemgedrag, medicatieveiligheid, decubitus en hygiëne. Elk thema heeft daarnaast een senior teamverpleegkundige die de inhoud bewaakt en borgt dat het thema voldoende aandacht krijgt in de teams.

De kwaliteitsindicatoren waarover in 2020 gerapporteerd is, zijn in overleg met zorgprofessionals gekozen (senior teamverpleegkundigen en behandelaren). Dit zijn dezelfde indicatoren als waar in 2019 over gerapporteerd is, namelijk middelen en maatregelen rond vrijheid en werken aan vrijheidsbevordering. Deze keuze indicatoren waren een groot thema in 2020. ‘Leven zoals u wilt’, dat is wat ons drijft bij Sensire. We geven steeds verder invulling aan onze visie op vrijheid, veiligheid en levensgeluk, en hoe we dit zo goed mogelijk kunnen bewerkstelligen voor onze bewoners. Daarom wordt constant geanalyseerd of er sprake is van onvrijwillige zorg en of er wellicht een vrijwillig alternatief mogelijk is. Middels monitoring van deze indicator wordt inzicht verkregen in de inzet van vrijheidsbeperkende middelen en onvrijwillige zorg per locatie. Hiermee kan het gesprek plaatsvinden tussen medewerkers en met bewoners en naasten over de vrijheid en veiligheid van de bewoner en of dit aansluit bij de wensen van de bewoner. 

Medicatieveiligheid

De risico’s verkleinen

In 2017 zijn we begonnen met het digitaal aftekenen van medicatie. In december 2020 is het digitaal aftekenen in Medimo uitgebreid op de locatie de Pelgrim, bij bewoners die medicatie via de lokale apotheek verstrekt krijgen. Hiermee verkleinen we twee risico’s in dit proces. In de eerste plaats wordt medicatie tijdig aangereikt, omdat het systeem een signaal geeft als de medicatie niet tijdig is geregistreerd. In de tweede plaats worden veranderingen in het voorschrijven van de arts direct verwerkt op de toedieningslijst. Er zijn ook foto’s van de bewoners in het systeem opgenomen, zodat de kans nog kleiner is dat men zich vergist.

In december 2020 is ook gestart met het systeem-technisch mogelijk maken van de noodprocedure van Medimo. De toedienlijsten voor de bewoners worden daarmee dagelijks digitaal aangeleverd in de mail van het team. Voorheen werden er papieren toedienlijsten wekelijks geleverd door de apotheek. Per februari 2021 gaat de wijziging van de noodprocedure van Medimo in en wordt ook voorzien in een noodprotocol voor het geval alle digitale systemen niet bereikbaar zijn.

Controles van medicatie

De apotheker en de arts evalueren twee keer per jaar voor elke bewoner de kritische medicatie die wordt voorgeschreven. Alle medicatie voor de bewoners wordt door de apotheek in een ‘medicatie doseersysteem’ aangeleverd. Dit betekent dat de apotheek de eerste controle al heeft gedaan: Het juiste medicijn, de juiste dosering, het juiste tijdstip. Zoveel mogelijk medicatie wordt op voorschrift in dit systeem aangeleverd.

De tweede controle wordt door de verzorgende of verpleegkundige uitgevoerd voordat het medicijn wordt aangereikt of toegediend. Incidenten worden in de teams besproken en eventuele leerpunten worden opgenomen in het jaarplan per team of het jaarplan medicatieveiligheid.

Bij medicatie waarbij de apotheek niet de eerste controle kan uitvoeren, bijvoorbeeld omdat deze medicatie wordt geleverd in de vorm van een injectie, wordt de tweede controle uitgevoerd door een collega.

De kwaliteit van het proces medicatieveiligheid

Omdat medicatie over veel schijven gaat, is het van belang om hierover met elkaar goed het gesprek aan te gaan en medewerkers te scholen waar dat nodig is. Zo kunnen we de kwaliteit van het proces medicatieveiligheid borgen en verbeteren waar nodig.

In het laatste kwartaal van 2020 heeft er een scholing plaatsgevonden voor de aandachtsvelders medicatieveiligheid uit de teams. De onderwerpen uit het geneesmiddelen distributie protocol, waarover de meeste vragen waren of waar we veel verbeterpunten zien, werden hierin besproken. Met de scholing hebben we het proces medicatieveiligheid verhelderd en verkleinen we de risico’s op een onjuiste manier van werken. De aandachtsvelders hebben na de scholing het eigen team geïnformeerd.

Daarnaast vindt er elke maand een overleg plaats tussen de relatiemanager van de verpakapotheek en de twee werkgroepleiders medicatieveiligheid. Hierin worden thema’s besproken die bijdragen aan de verbetering van het gehele proces.

Binnen Sensire hebben we ook de afspraak dat er tweejaarlijks een overleg plaatsvindt tussen de Verpakapotheek en Sensire om de dienstverlening te bespreken en waar mogelijk te verbeteren. Normaliter vindt er ook vier keer per jaar een overleg plaats met een afvaardiging van de aandachtsvelders (één per cluster), de werkgroepleiders, één arts, de apotheker, de relatiemanager van de apotheek en een applicatiebeheerder ICT medewerker. Doelstelling voor dit overleg is om met de verschillende disciplines terug te blikken op het afgelopen kwartaal en toe te zien op de toepassing van en advisering over het geneesmiddelendistributiesysteem en het medicatiebeleid in de breedste zin van het woord. Uiteindelijk willen we de behandeling van een bewoner bevorderen.

Door Corona heeft dit overleg eenmaal plaatsgevonden in oktober 2020.

Jaarlijks worden er op elke afdeling geaudit door de apotheek om de kwaliteit te borgen. In verband met Corona is het afgelopen jaar alleen de werkvoorraad intern geaudit. 

Decubituspreventie

Individuele aandacht

Decubitus, ofwel doorliggen, is een verzamelnaam voor drukplekken op het lichaam die tot letsel kunnen leiden. Mensen die bedlegerig zijn, zijn er gevoelig voor, maar het kan bijvoorbeeld ook voorkomen bij mensen die in een rolstoel zitten. Het letsel is er in verschillende gradaties, variërend van rode plekken tot wonden. Bij alle bewoners van Sensire wordt het risico op decubitus beoordeeld en worden er zo nodig preventieve maatregelen genomen. Dit is onderdeel van het standaard zorgproces.

In die gevallen waarbij decubitus een risico is, worden materialen ingezet om het ontstaan van wonden te voorkomen. Daarnaast is er aandacht voor het beweegpatroon van de bewoner, zo nodig ook ’s nachts in de vorm van wisselligging.

Goede, gezonde voeding leidt tot een kleiner risico op wonden ten gevolge van decubitus. Ook bepaalde medicatie kan een negatieve invloed hebben op het ontstaan van decubitus. Ook hier is extra aandacht voor per individuele bewoner.

Kwetsbare ouderen hebben een verhoogd risico op decubitus. Alle bewoners van Sensire zijn kwetsbaar en hebben dus een verhoogd risico. Monitoring van extra risico’s als ondervoeding en mobiliteit is daarom van belang. In 2020 is door de nieuwe decubituscommissie (samengesteld eind 2019) een scholing opgezet om decubitus meer aandacht te geven. Deze is omwille van Corona verschoven. Verwachting is dat de scholing eind 2021 doorgang vindt. Deze scholing zal gaan over preventieve maatregelen als de Joerns Promatt matrassen en voeding om decubitus te voorkomen. Vanuit de decubituscommissie blijkt het lastig om aansluiting te vinden bij de aandachtsvelders in de teams, omdat de teams zelf verantwoording pakken voor de inregeling van het thema decubitus binnen de afdeling. In 2021 wordt onderzocht hoe de decubituscommissie meer kan aansluiten bij de verbetering van het thema decubitus in de teams.

Vrijheid en veiligheid

Als het anders onveilig wordt

Onvrijwillige zorg wordt binnen Sensire in beginsel niet toegepast. We hanteren dan ook de visie vrijheid, tenzij. Alleen als er geen andere mogelijkheden zijn, kunnen middelen worden ingezet die invloed hebben op de persoonlijke vrijheid van mensen. En alleen om de bewoner of anderen te beschermen en de veiligheid van de bewoner en diens omgeving te vergroten.

2020 was een overgangsjaar van de wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrisch Ziekenhuis (BOPZ) naar de Wet zorg en dwang (Wzd). De invoering van de Wzd heeft vanwege Corona vertraging opgelopen binnen onze organisatie. We kunnen wel constateren dat we voldoen aan de basisvoorwaarden (bewoners en naasten kunnen bijvoorbeeld een beroep doen op de cliëntvertrouwenspersoon van de locatie als zij het niet eens zijn met de onvrijwillige zorg die ingezet is) die de IGJ vereist aangaande de Wzd. Daarnaast zijn er nieuwe wzd-functionarissen aangesteld, zijn er regelmatig casuïstiekbesprekingen met de psychiater geweest en kijken we in de medicatiereviews goed of er medicatie afgebouwd kan worden. In november en december is een analyse gedaan door de projectgroep die zich bezighoudt met de invoering van de wet en daarmee is in kaart gebracht wat we nog moeten doen om de wet goed neer te zetten binnen Sensire en de kennis en vaardigheid van de zorgprofessionals te vergroten. Scholingen zullen in het eerste kwartaal van 2021 aanvangen en zorgprofessionals worden zo in hun rol gezet aangaande de Wzd. Door de scholingen willen we ook meer kennis geven aan de medewerkers over de Wzd en bewustwording creëren over het inzetten van (on)vrijwillige zorg op de locaties waarbij ‘vrijheid, tenzij’ het uitgangspunt is. Het einddoel is dat alle deuren op alle locaties open zijn. Wat natuurlijk tijd kost omdat het een grote transitie is.

In de Wzd zijn diverse maatregelen aangemerkt als vrijheidsbeperkend. Voorbeelden van middelen die de vrijheid beperken zijn het voorzetblad op een rolstoel, of een volledig bedrek. Soms zijn er middelen in te zetten die eenzelfde effect hebben, maar de vrijheid niet of minder beperken, zoals camera’s of bewegingssensoren. Bij de inzet van een sensor, camera of GPS-armband spreekt de wet echter ook van vrijheidsbeperking. Men zou ook kunnen zeggen dat hier de bewegingsvrijheid wordt verruimd, maar de persoonlijke vrijheid, de privacy wordt beperkt. Dat geldt bijvoorbeeld als mensen geen televisie mogen kijken, naar buiten kunnen of kunnen telefoneren wanneer zij dat willen. De afweging tussen veiligheid en vrijheid moet in elk individueel geval worden gemaakt, waarbij Sensire als uitgangspunt hanteert: geen vrijheidsbeperking, tenzij...

Bij Sensire hebben we gedurende het jaar al wel een verschuiving gezien van beperkende maatregelen naar middelen die de vrijheid juist verhogen. In 2021 wordt gekeken hoe we deze vrijheidsbeperkende maatregelen verder vorm kunnen geven en maken we graag gebruik van de inzichten die zijn opgedaan bij Ruimte voor Dementie in de regio Zutphen. Daarnaast blijven we deelnemen aan de radicale vernieuwing, waarbij we de ruimte in de wet opzoeken met betrekking tot de ‘frisse blik’. 

Blijvend in gesprek

Niet altijd zijn wij en de familie van de bewoner ons bewust van het beperken van vrijheid en de risico’s of de ontregeling die dit teweeg kan brengen, zeker bij mensen die, al dan niet tijdelijk, verward zijn. Technisch is het wegleggen van de afstandsbediening van de televisie, het plaatsen van een rolstoel op de rem bij een tafel of het omhoog zetten van bedrekken al een vrijheidsbeperking. Dit is een enorme cultuuromslag, waarvoor we in 2021 nog meer bewustzijn voor willen creëren.

Het gesprek hierover en de aandacht hiervoor in de overleggen met de bewoner, de familie en de betrokken behandelaren en zorgmedewerkers is daarom zeer belangrijk. Afspraken voor deze middelen worden dan ook altijd expliciet in het zorgdossier van de bewoner vermeld en steeds samen geëvalueerd.

Het overgangsjaar 2020 hebben we beschouwd als een pilotjaar waarin we met elkaar ervaringen en inzichten op hebben gedaan en deze hebben uitgewisseld. Met elkaar blijven we onderzoeken hoe we met vrijheid en veiligheid kunnen omgaan vanuit de doelstelling van Radicale Vernieuwing. We handelen in de geest van de Wet zorg en dwang maar verliezen de bedoeling – Leven zoals u wilt – niet uit het oog. Niet de handeling staat centraal, maar wat de klant of bewoner wil. Daarbij blijven we zoveel mogelijk weg van onnodige administratieve handelingen en regeldruk.

Advanced Care Planning

De keuzes vastleggen en uitvoeren

In het individuele bewonersdossier is opgenomen wat er van de medewerkers van Sensire wordt verwacht bij een acute situatie, zoals een infectie, een bloeding of een hersen- of hartinfarct. Met elke bewoner en zijn naaste voert de arts het gesprek over de wensen en verwachtingen die mensen in deze laatste fase van hun leven hebben. In veel gevallen is er al een lang ziekteproces thuis doorlopen en is er berusting in het feit dat ouder worden in veel gevallen wordt vergezeld door kwalen of ziekten. De keuzes die bewoners en hun naasten daarin maken over het behandelen van ziekte, ziekenhuisopname en over reanimatie worden daarom zo specifiek mogelijk vastgelegd in het behandeldossier Ysis. Streven is om dit bij inhuizing vast te leggen, maar in ieder geval binnen 6 weken na de inhuizing. Er wordt op basis van de afspraken met de bewoner en zijn familie gehandeld. Vaak zijn er ook afspraken over het wel of niet medisch behandelen in een ziekenhuis. In die gevallen waarin een acute ziekenhuisopname nodig is, is er veelal sprake van een acute medische situatie waarin de inzet van de medische specialistische beoordeling noodzakelijk is. Periodiek evalueert de arts of verpleegkundig specialist deze beslissingen met de bewoner.

Hygiene

Monitoring

Naast de vier basisindicatoren uit het kwaliteitskader besteden we binnen Sensire Wonen met Zorg ook veel aandacht aan het thema hygiëne. De aandachtsvelders hygiëne in de teams spelen hierin een belangrijke rol. Er is in 2020 aandacht geweest om hen beter in hun rol te zetten. DIt is gedaan door de aandachtsvelders bij elkaar in het team een audit te laten uitvoeren. Ook is er voor de aandachtsvelders een themamiddag georganiseerd waar met name gesproken is over Corona en hoe daarmee om te gaan op het gebied van hygiëne. De Infectie Preventie Commissie komt vier keer per jaar bij elkaar en er is het afgelopen jaar wekelijks overleg geweest met de verschillende disciplines en klantlijnen in het kernteam Corona. De maatregelen van het RIVM, Actiz en Verenso werden, en worden nog steeds, hierin geraadpleegd om de kwaliteit van zorg te kunnen waarborgen en de ruimte voor persoonlijk contact op te zoeken. Vanwege Corona is er dit jaar veel geleerd over hygiënisch werken en preventie van infectie-uitbraken. Er is onder andere een routemap ontworpen: deze biedt een compact overzicht in alle maatregelen die we nemen. Het vertelt de medewerkers welke maatregelen er voor ieder thema gelden voor de fase waarin we zitten. Van regels rondom bezoek tot en met behandelingen van de pedicure. Het vormen van de routemap heeft bijgedragen aan een afname van het aantal werkinstructies, wat erg overzichtelijk is voor onze teams. Sensire maakt in nauwe afstemming met de cliëntenraad keuzes in de wijze waarop het landelijk beleid wordt uitgevoerd in balans tussen vrijheid/contact en veiligheid.

Overzicht uitbraken Infecties met sluiting afdelingen Sensire 2020

Kwetsbare ouderen zijn gevoelig voor infecties. Infecties die bij gezonde mensen een kort ongemak veroorzaken, heeft in deze groep snel ernstige gevolgen. Zodra zich een besmettelijke aandoening voordoet in een groep, nemen we maatregelen om verspreiding in de groep en op de locatie te voorkomen en communiceren we hierover met bewoners en naasten. Het sluiten van een woning en beperken van contacten zijn voorbeelden van maatregelen, die dan nodig zijn. Op dat moment wordt met een Deskundige Infectiepreventie en een team van deskundigen binnen Sensire regelmatig overlegd over de situatie van elke bewoner in die groep. In 2020 zijn enkel in de maanden januari, februari, maart infectieziekten geweest. Vermoedelijk komt dit doordat we landelijk in de Corona lockdown zaten vanaf maart en er weinig contact geweest is met de buitenwereld.

In 2020 zijn er ook verschillende bewoners positief getest op Corona. In de tabel hiernaast zie je de weken en het aantal positief gemelde besmettingen. Zoals te zien is, valt het aantal besmettingen in 2020 relatief gezien nog mee. Net na oud en nieuw hebben we echter te maken gehad met enkele uitbraken.

Deze webpagina is onderdeel van het Kwaliteitsvenster, waarin Sensire aan de hand van een aantal thema’s verantwoording aflegt over de manier waarop ze de kwaliteit van haar diensten waarborgt.